ภาควิชากายวิภาคศาสตร์

ประวัติภาควิชากายวิภาคศาสตร์ แบ่งออกได้เป็นสองยุค

ยุคค่ายทหาร

คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ ก่อตั้งตั้งแต่ปี 2501 ต่อมาในปี 2503 เริ่มมีหลักสูตรปริญญาตรีวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ภาควิชากายวิภาคศาสตร์เริ่มสถาปนาเมื่อปี 2507 ภายใต้การอุปถัมภ์ของมูลนิธิร็อคกี้เฟลเลอร์ ผู้ที่สำเร็จการศึกษา (ปริญญาตรี) กายวิภาคศาสตร์ในยุคนั้น ได้แก่ อ.ชาติชาย ตระกูลรังสิ อ.ธีรยุทธ กลิ่นสุคนธ์ และ อ.วิโรจน์ มิตรานนท์ และอีกท่านหนึ่งเป็นอดีต นศพ. ศิริราช นักศึกษาบัณฑิตรุ่นที่ 1-4 ซึ่งสำเร็จการศึกษาที่คณะเก่าคือ อ.นที อ.เสริมศรี อ.นงเยาว์ และ อ.สุเทพ ตามลำดับ

พ.ศ. 2509 คณาจารย์ประจำภาควิชาได้ย้ายสู่คณะใหม่ โดยมี ศ.โรเบิร์ต ซี.ฮอลแลนด์ (หัวหน้าภาควิชา) อ.ผดุง ว่องพยาบาล อ.เสริมศรี วิเศษสุวรรณ และ อ.พิมพ์ บุปผานิโรจน์ เป็นบุคลากรหลัก

ยุคริมทางรถไฟ

พ.ศ. 2510 ตึกใหม่ของคณะวิทยาศาสตร์และโรงพยาบาลรามาธิบดีวร้างเสร็จ ศ.สตางค์ มงคลสุข ได้นะบุคลากรเข้าบุกเบิกคณะใหม่ พร้อมมอบมรดกก้อนใหญ่ของท่านคือที่ดินและตึกเรียนทั้งหมดให้แก่คณะเภสัชศาสตร์ ภาควิชาได้ อ.นงเยาว์ มาเสริมกำลังอีกหนึ่งท่าน อ.ผดุง เริ่มศึกษาระดับปริญญาโทที่คณะใหม่ พร้อมกับ อ.วิสุทธิ์ (สัตวแพทย์ เกษตรฯ) และ อ.อาภา (สัตว์แพทย์ จุฬาฯ)

พ.ศ. 2511 ทีมสอน Gross Anatomy รุ่นบุกเบิก มี ศ.เวอร์นอน แอล. เยียเกอร์ อ.นงเยาว์ และ อ.สุเทพ นักศึกษาแพทย์รามาธิบดี รุ่นที่ 1 ตอนนั้นอยู่ปี 4 กำลังเรียนวิชานี้ อ.กนก ภาวสุทธิไพศิฐ อยู่ในกลุ่มนักเรียนคะแนนยอดเยี่ยมของประเทศ 64 คน อ.วันทนีย์ เริ่มศึกษาต่อระดับหลังปริญญา

พ.ศ. 2512 อ.เรือน สมณะ สำเร็จการศึกษา Ph.D. กายวิภาคศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย กลับประเทศไทยพร้อมภรรยา

พ.ศ. 2514 อ.ประเสริฐ โศภน สำเร็จการศึกษา Ph.D. กายวิภาคศาสตร์ จาก มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน หลังใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยอยู่ 2 ทวีป ใต้และเหนือเส้นศูนย์สูตรอย่างโชกโชน

พ.ศ. 2516 อ.บุญเสริม วิทยาชำนาญกุล สำเร็จการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิตแล้ว สมัครเข้ามาช่วยงานที่คณะวิทยาศาสตร์สมดังเจตนารมณ์ของท่านอาจารย์สตางค์ ที่อยากได้ลูกศิษย์เก่ง ๆ และยึดมั่นอุดมการณ์มาเป็นอาจารย์

ยังมีอาจารย์อีกหลายท่านที่สำเร็จการศึกษาจากต่างประเทศ และกลับมาทำงานที่ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ อาจารย์ทุกท่านที่กล่าวมารวมทั้ง อ.กนก ได้เป็นกำลังสำคัญในการสร้างความเจริญให้แก่คณะวิทยาศาสตร์และบัณฑิตวิทยาลัย มีลูกศิษย์สำเร็จการศึกษามากมาย หลายคนกำลังเป็นหัวหน้าภาควิชากายวิภาคศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ทั่วประเทศ

การเรียนการสอน

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ จัดการเรียนการสอนในเนื้อหาวิชาที่เกี่ยวข้องกับกายวิภาคศาสตร์ 4 วิชา สำหรับนักศึกษาแพทย์และบัณฑิตศึกษา ได้แก่

• Gross Anatomy
• Developmental Anatomy
• Neurobiology
• Microanatomy

นอกจากนี้ยังสอนวิชา Basic Anatomy โดยแบ่งอาจารย์เป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกสอนนักศึกษาพยายามรามาฯ และพยายามศิริราช ปีที่ 1 ที่วิทยาเขตศาลายา กลุ่มที่สองสอนนักศึกษาเทคนิคการแพทย์ รังสีเทคนิค และสาธารณสุขศาสตร์ ปีที่ 2 เรียนที่พญาไท

งานวิจัย

การวิจัยของภาควิชากายวิภาคศาสตร์มีทั้งการวิจัยในระดับพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับ Morphology ของอวัยวะต่าง ๆ โดยใช้กล้องจุลทรรศน์ทุกชนิดคล้ายกับที่เคยทำกันมาในอดีตและการวิจัยในระดับประยุกต์ เพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ และเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ เช่น การผลิตตัวอ่อนโคหลอดแก้ว การฝากตัวอ่อนของโคและสัตว์ที่กำลังจะสูญพันธุ์ การเพาะเลี้ยงกุ้งชนิดต่าง ๆ การศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของระบบอวัยวะต่าง ๆ ของหอยเป๋าฮื้อพันธุ์พื้นเมือง เป็นต้น

กลุ่มวิจัยในภาควิชากายวิภาคศาสตร์แบ่งออกได้ 4 กลุ่ม 6 โครงการ

1. การศึกษาโครงสร้าง หน้าที่ และความสัมพันธ์ของระบบประสาทและระบบสืบพันธุ์ของหอยเป๋าฮื้อพันธุ์พื้นเมือง เป็นโรงการวิจัยของ EM & Cell Biology Lab ร่วมกับภาควิชาชีววิทยา

2. การผลิตตัวอ่อนโคและกระบือจากห้องปฏิบัติการ ทำการแยกเพศตัวอ่อนโดยใช้ H-Y Antibodies และ PCR การช่วยการปฏิสนธิโดยการฉีดเซลล์อสุจิเข้าเซลล์ไข่ แล้วนำตัวอ่อนที่ได้ไปทำการถ่ายฝากให้แม่โคตัวรับ เป็นโครงการวิจัยของ Neurobiology Lab

3. การคัดเลือกสายพันธุ์และเพิ่มผลผลิตกบ โดยวิธีเทคโนโลยีชีวภาพ เป็นโครงการวิจัยของ Reproductive Biology Lab

4. การศึกษาลักษณะโครงหลอดเลือดโดยละเอียดในอวัยวะต่าง ๆ ของ Primates โดยวิธี Vascular Corrosion Cast ภายใต้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด เป็นโรงการวิจัยของ Endocrinology Lab

5 การผลิตชิ้นส่วนชีวภาพกำซาบด้วยสารพลาสติก (Production of Plastinated Biological Specimens)

6. การศึกษาเกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงและการเพิ่มผลผลิตกุ้งก้ามกรามและกุ้งกุลาดำ รวมถึงการศึกษาไวรัสโรคกุ้งหัวเหลือง